Bộ Công Thương: Nếu giá điện không tăng, EVN sẽ phzá sản!

Loading...

Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho rằng, với tình trạng nợ nần như hiện nay của EVN mà giá điện bán lẻ vẫn dưới mức giá thành thì ngành điện sẽ không thể chịu đựng được lâu dài, thậm chí EVN sẽ phzá sản.

Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải – người phát ngôn của Bộ Công Thương

Trao đổi với báo chí bên lề cuộc gặp mặt, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải cho biết, hiện Ban điều hành kinh tế vĩ mô đã đưa ra 3 phương án tăng giá điện nhưng việc quyết định như thế nào vẫn cần tính toán thêm. Theo đó, phương án điều chỉnh cần phải căn cứ vào sức chịu đựng của nền kinh tế (doanh nghiệp và người dân).

“Nếu cứ tiếp tục với mức giá như thế này, thậm chí EVN có thể bị phzá sản. Cứ nợ như thế mà bán dưới giá thành, đến một lúc nào đó sẽ không thể chịu được” – người phát ngôn Bộ Công thương lo ngại.

Theo báo cáo của Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN), tính đến thời điểm hiện tại, Tập đoàn này còn “treo” hơn 8.800 tỷ đồng lỗ tỉ giá. Trong khi đó, Thủ tướng yêu cầu, đến năm 2015, EVN về cơ bản phải cân bằng được tài chính.

Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cũng cho biết, không ai nói tăng giá điện chỉ để bù lỗ trong khi giá điện hiện vẫn đang được bán dưới giá thành, nên không thể nói chuyện “bù đắp”, kể cả có bù đắp thì đây cũng không phải là mục đích mà việc tăng giá điện là theo chủ trương của Chính phủ về thị trường hóa ngành điện. Tương tự ngành xăng dầu, điều quan trọng là không “bzóp méo” ngành điện.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là với mức thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam (hiện vẫn ở ngưỡng trung bình thấp) – còn một khoảng cách rất xa với những nước phát triển trên thế giới, thì mong muốn tăng giá điện lên cao có hợp lý?

Ông Hải lật lại vấn đề “Vậy tại sao bình quân thu nhấp thấp mà sử dụng lại lớn? Nếu ít tiền thì phải dùng điện ít đi chứ, tại sao lại dùng nhiều như vậy?” Theo ông Hải, bản thân chính sách của Chính phủ đã có hỗ trợ 30 kWh cho người nghèo. “Nghèo nghĩa là người ta chỉ dùng 2-3 cái bóng điện, cùng nữa là thêm cái TV chứ dùng máy giặt, điều hòa, tủ lạnh… thì không thể gọi là nghèo được” – Thứ trưởng Bộ Công thương cắt nghĩa. “Tăng một chút lại kêu thì ngành điện không bao giờ phát triển được, còn doanh nghiệp cứ phải bán điện đưới giá thành thì không thể đảm bảo lâu dài”.

Do vậy, theo đại điện Bộ Công thương, khi giá điện tiến tới thị trường thì người dân cần có phương án sử dụng điện tiết kiệm, biết “liệu cơm gắp mắm” trong tiêu dùng mặt hàng này.

Ông Hải cho biết, các tổ chức quốc tế đều đồng ý và kêu gọi Việt Nam nâng giá điện, “trong 3 năm cần tăng 40%”. Cần phải đưa giá điện tiến tới thị trường nhằm thu hút nhiều nhà đầu tư, tăng sức cạnh tranh cho ngành. “Cứ giá điện dưới giá thành thì không thể chấp nhận. Nếu thế này mãi thì sẽ chỉ lỗ mãi 1 doanh nghiệp mà thôi. Mà bù mãi thì thì lấy tiền đâu?” – Thứ trưởng nói.

Trong lúc giá điện thấp, nhu cầu người dân về sử dụng điện cao, EVN phải nhập thêm điện từ nước ngoài, trong đó có Trung Quốc. Cuối cùng nhà nước phải bù lỗ cho điện, “mà nếu không cẩn thận thì thành ra lại hỗ trợ cho chính nước ngoài” – Thứ trưởng Hải phân tích.

Hồi đầu tháng trước, Phòng Thương mại châu Âu (EuroCham) công bố Sách trắng về kinh tế Việt Nam, trong đó đánh giá: Là quốc gia có nhiều tiềm năng nhất trong khu vực để phát triển điện gió, Việt Nam được nhiều nhà đầu tư quốc tế quan tâm với nhiều dự án đã được đăng ký. Tuy nhiên, việc triển khai các dự án này đang gặp trở ngại do giá mua điện thường ở mức 7,8 xu Mỹ/kWh hiện nay không đủ để thu hồi chi phí đầu tư. Do vậy, hầu hết các nhà phát triển điện gió không thể đảm bảo tài chính do biểu giá điện hiện nay không phù hợp.

Theo quan điểm của EuroCham, cần áp dụng giá mua điện tối thiểu ở mức 11,5 xu Mỹ/kWh (tức phải tăng giá điện lên gấp rưỡi) để có thể thực hiện được mục tiêu sản xuất 1.000 MW điện gió vào năm 2020 như đã đề ra trong Tổng sơ đồ Điện VII.

EuroCham cũng chỉ ra rằng, giá bán điện thấp và bị điều tiết hiện tại được cho là nguyên nhân dẫn đến những khó khăn trong vấn đề tài chính của EVN và sự mất cân bằng toàn bộ ngành điện cũng như mất khả năng cấp vốn cho các hạng mục đầu tư trên thị trường điện.

Thừa nhận việc nâng giá điện là “vấn đề nhạy cảm và cận được điều tiết thận trọng”, song EuroCham cũng cho rằng, phải mất 8 năm và 10 lần điều chỉnh giá, giá điện bình quân mới tăng gấp đôi lên 1.509 đồng/kWh và thậm chí cả trong trường hợp này, mức giá này vẫn thấp hơn chi phí phát điện bình quân cho dù giá than vẫn được trợ cấp, nên giá điện cần tăng cao hơn nữa.

Đồng thời, liên quan đến tính minh bạch của ngành điện ở Việt Nam, EuroCham cảnh báo, điều đáng ngại hiện nay là khoản lỗ khổng lồ của EVN có thể gây ra những sự kiện tương tự như tại Ấn Độ, trong đó một loạt các vấn đề như giá điện điều tiết áp dụng cho người sử dụng cuối cùng thấp, thiếu khả năng thu hồi chi phí, thiếu nguyên lý thị trường và hoạt động không hiệu quả (hệ thu hồi nợ thấp, tổn thất kỹ thuật cao, thiếu minh bạch trong ký kết hợp đồng bán buôn) đã khiến ngành phân phối điện quốc doanh lâm vào tình trạng khzủng hzoảng tài chính.

Theo Dân trí

EVN đầu tư ngoài ngành khủng cỡ nào?

Mới đây, Bộ Tài chính đã công bố Dự thảo Nghị định ban hành quy chế quản lý tài chính của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) để lấy ý kiến. Theo đó, EVN có thể không được đầu tư vào nhiều lĩnh vực.

Cụ thể, Dự thảo có quy định nêu rõ: EVN không được góp vốn, phát hành trái phiếu đầu tư vào lĩnh vực bất động sản, không được góp vốn, mua cổ phần tại ngân hàng, công ty bảo hiểm, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư mạo hiểm, quỹ đầu tư chứng khoán hoặc công ty đầu tư chứng khoán, trừ những trường hợp đặc biệt theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Bên cạnh đó, EVN cũng không được nhận đầu tư, góp vốn từ các công ty con, từ các công ty con của doanh nghiệp cấp 2 và các cấp tiếp theo, các công ty con do EVN nắm giữ 100% vốn điều lệ không được góp vốn mua cổ phần khi cổ phần hóa các đơn vị của EVN.

Vốn đầu tư ngoài ngành vượt xa vốn điều lệ

Trước đó, dù đã bị tuýt còi vì đầu tư ngoài ngành từ nhiều năm nay, song số tiền mà EVN đổ vào các lĩnh vực không phải điện vẫn ngày càng tăng mạnh.

Theo kết luận thanh tra tại EVN do Thanh tra Chính phủ công bố sáng 10/1, EVN đã có một số sai phạm về vấn đề quản lý và sử dụng vốn nhà nước trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Cụ thể, theo Thanh tra Chính phủ, tổng số vốn đầu tư ra ngoài ngành của EVN đã lên tới trên 121.000 tỷ đồng, trong khi vốn điều lệ chỉ có hơn 76.000 tỷ đồng. Như vậy, giá trị đầu tư ngoài ngành của EVN đã vượt hơn 45.000 tỷ đồng so với vốn điều lệ, trái với quy định của Bộ Tài chính về việc đầu tư ra ngoài ngành chưa mang lại hiệu quả kinh tế.

Cùng với đó, EVN thực hiện đầu tư vào tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán hơn 1.900 tỷ đồng, vượt tỷ lệ cho phép của Chính phủ và Bộ Tài chính.

Với thực tế đó, tính đến năm 2011, hệ số giữa nợ phải trả và vốn điều lệ của công ty mẹ EVN là hơn 2,7 lần, còn hệ số giữa nợ phải trả và vốn sở hữu của Công ty mẹ EVN hơn 3,2 lần.

Tại thời điểm thanh tra, Công ty mẹ EVN và các nhà máy thủy điện hạch toán phụ thuộc EVN chưa nộp về quỹ bảo vệ và Phát triển rừng tiền phí dịch vụ môi trường hơn 500 tỷ đồng theo quy định. Đến khi có kết luận thanh tra, EVN mới chịu nộp.

Công ty mẹ EVN hướng dẫn hạch toán chuyển nguồn vốn không đúng tại 11 dự án đã hoàn thành, làm tăng chi phí sản xuất định năm 2011 hơn 223,9 tỷ đồng. Thế nhưng, Công ty mẹ EVN vẫn mua 2 xe ô tô sang Toyota Land Cruise vượt quy định 3 tỷ đồng.

Đáng chú ý, mặc dù đầu tư ra ngoài cả trăm ngàn tỉ đồng nhưng EVN không thu được đồng lãi nào mà lỗ đến 2.195 tỉ đồng.

Việc kinh doanh thua lỗ này còn tập trung tại 7 công ty 100% vốn của EVN gồm các tổng công ty Điện lực miền Bắc, miền Trung, miền Nam; Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội, TP.HCM; Công ty Nhiệt điện Uông Bí, Cần Thơ, với số tiền lỗ hơn 3.648 tỉ đồng. Thanh tra Chính phủ xác định EVN đầu tư cả nghìn tỉ đồng vào những lĩnh vực nhiều rủi ro như ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán nhưng vượt tỉ lệ vốn góp theo quy định như tại Công ty Tài chính cổ phần điện lực, Ngân hàng thương mại cổ phần An Bình, Công ty cổ phần chứng khoán An Bình…

Đối với các đơn vị thành viên của EVN, Thanh tra Chính phủ đã kiểm tra, xác định vi phạm không kém gì công ty mẹ khi đầu tư tràn lan ra ngoài và thua lỗ nghiêm trọng. Điển hình là Tổng công ty Truyền tải điện quốc gia (NPT) không bảo toàn được vốn nhà nước do phải thực hiện kế hoạch lỗ EVN giao. Theo đó, tính đến hết năm 2011 đơn vị này lỗ 3.145 tỉ đồng.

Mặc dù thua lỗ nặng nề nhưng NPT còn bị các tổng công ty điện lực chậm trễ trong việc thanh toán nợ sau khi bàn giao lưới điện 110kV cho các tổng công ty với giá trị hơn 1.000 tỉ đồng. Tương tự như NPT, Tổng công ty Điện lực Hà Nội cũng không bảo toàn được vốn trong năm 2011 do thực hiện kế hoạch lỗ EVN giao, vốn đầu tư của chủ sở hữu giảm hơn 328 tỉ đồng. Các tổng công ty khác như Điện lực miền Nam cũng được giao kế hoạch lỗ trong sản xuất kinh doanh lên đến hơn 1.200 tỉ đồng. Ngoài ra, hầu hết các tổng công ty được kiểm tra đều đầu tư ra ngoài ngành nghề kinh doanh chính với số tiền hàng trăm tỉ đồng…

EVN đầu tư vào nhiều ngành không liên quan tới điện.

EVN “biếu không” Viettel gần 10.000 tỉ đồng

Đối với việc đầu tư vào EVN Telecom, đến thời điểm bàn giao tài sản cho Viettel, EVN đã đầu tư vào công ty này hơn 2.425 tỉ đồng và EVN Telecom đã lỗ đến gần 3.000 tỉ đồng dẫn đến việc mất vốn nhà nước toàn bộ số tiền đã đầu tư. Nguyên nhân thua lỗ được xác định do lãnh đạo EVN và EVN Telecom đã có khuyết điểm trong việc tổ chức nghiên cứu đánh giá, lựa chọn công nghệ, mô hình tổ chức kinh doanh chưa phù hợp, các tổng công ty điện lực vừa kinh doanh điện vừa kinh doanh viễn thông nên không chuyên nghiệp.

Mặc dù thua lỗ như vậy, đáng ra EVN phải làm hết sức mình để cắt giảm thua lỗ, bù lại những thiệt hại cho Nhà nước trong việc chuyển giao EVN Telecom nhưng EVN không thực hiện như vậy mà còn thỏa thuận không thu phí trong vòng 30 năm đối với toàn bộ hệ thống cáp viễn thông chuyển giao sang Viettel, các tuyến cáp của Viettel đã, đang và sẽ triển khai trong toàn bộ hệ thống cột điện của EVN trong hiện tại và tương lai. Thỏa thuận này đã tạo điều kiện cho Viettel giảm được giá thành dịch vụ viễn thông, tăng doanh thu tương ứng trên 354 tỉ đồng/năm (hơn 10.628 tỉ đồng trong 30 năm).

Cũng trong việc thực hiện việc chuyển giao EVN Telecom, tính đến thời điểm thanh tra (tháng 7-2012), Viettel chưa chi trả cho EVN khoản công nợ theo các cam kết của hợp đồng đã ký với số tiền hơn 11 nghìn tỉ đồng. Theo thỏa thuận này thì Viettel phải chi trả trong 5 năm, vào ngày 31-3 hàng năm.

Loading...